BEYNİMİZİN MANTIĞI

 

Eğer fizik kuralları spordaki tüm atışların, tüm yakalamaların temelini oluşturuyorsa , dünyanın en çok para kazanan basketbolcuları neden serbest atış kaçırır?

( Diğer sporlar için, serbest atışı kelimesini değiştirerek bu soruyu sormanız mümkün. ) 

Yıllardır tartışılan ancak cevabını bir türlü bulamadığımız bir soru .

Şu ana kadar verilen cevapların büyük çoğunluğu “fizik kurallarını dikkate alarak çok çalışmak ve çok tekrar etmek ” şeklinde .

Daha önceki bir postta itirazlara yol açan farklı bir yaklaşımdan bahsetmiştim. 

Bazen şut atarken top elinizden çıktığı an, siz zaten o topun çemberden geçeceğini hissetmişisinizdir. İşte o hissi sürekli yakalamak için çalışmak!

Ancak yazıdan sonra gelen yorumların büyük çoğunluğu bu fikrin klasik çalışmaların yerini tutamayacağı ,mekaniğin ve fizik kurallarının her şeyden önemli olduğu yolundaydı.

Birçok basketbol adamı motivasyon dışında kalan konularda his, duygu gibi soyut kavramlara kuşku ile bakıyor.

Belki bundan sonra his veya duygu kelimeleri yerine “yaptıklarımız” kelimesini kullanırsak yeniliklere ön yargıyla bakanların hışmından kurtulmuş oluruz .

Ünlü nörolog David Eagleman “ Yaptıklarımızın , düşündüklerimizin, hissettiklerimizin çoğu bilincimizin kontrolü dışındadır diyor .”

Eagleman “Örtülü bellek beyninizin , zihninizin açık biçimde erişemediği bir bilgiyi sakladığına işaret eden bir kavramdır.

Bisiklete binmek , ayakkabı bağlamak , klavye ile yazmak veya elinizde yemek tepsisi kalabalığın arasından kolayla yürüyebilmeniz gibi.

Zihninizin devreye girmesi için ortada farklı bir şeyler olmalıdır örneğin yerlerin kaygan olması ..”

 

BEYZBOLDAN BİR ÖRNEK  ( INCOGNITO  / DAVID EAGLEMAN )

Fizikçiler hareketi, konumun zaman içinde değişimi olarak ele alırlar .

Ama beynin kendine özgü bir mantığı vardır ; bu nedenle hareketi nörobilimci  olarak değil de fizikçi olarak irdelemek , insanlardaki zihinsel işleyiş ile yanlış izlenimlere neden olacaktır.

Beyzbolda yükseğe atılan topları yakalamaya çalışan dış saha oyuncularını düşünün . Topu yakalamak için hangi noktaya koşacaklarına nasıl karar verirler ? Büyük olasılıkla beyinleri topun yerini anbean temsil etmektedir: İşte şimdi orda , şimdi yaklaştı, şimdi daha yakında .

Doğru mu? Yanlış

Öyleyse oyuncunun beyni topun hızını hesaplıyor olabilir

mi ? Hayır .

Belki de ivmesini? Yine Hayır.

Bilimci olduğu kadar beyzbol meraklısı da olan Mike McBeath işte bu yukarı atılan topları yakalamada devreye giren gizli sinirsel hesaplamaları anlatmak için kolları sıvamış ve dış saha oyuncularının, hangi noktaya değil, yalnızca nasıl koşacaklarını onlara söyleyen bilinç dışı bir programdan yararlandıklarını keşfetmişti.

Oyuncular öyle yer değiştiriyordu ki , aslında parabolik bir yol izleyen top, oyuncunun bakış açısından hep düz çizgi üzerinde ilerliyormuş gibi görünüyordu. Yol düz bir çizgiden sapar görünmeye başladığı anda, oyuncular  da koştukları yönü değiştiriyordu.

Bu basit program , dış saha oyuncularının doğrudan topun iniş noktasına fırlamak yerine , orya ulaşmak için farklı türden bir eğim izledikleri gibi tuhaf bir öngörüde bulunmaktadır. McBeath ve meslektaşları havadan çekilmiş video filmleriyle  de doğruladıkları üzere , oyuncuların tam da yaptığı budur.

B










Bu koşma stratejisi  topla kesişme noktasının yeri hakkında herhangi bir bilgi vermeyip yalnızca oraya ulaşmak için nasıl bir hareket çizgisi izlemek gerektiğine temellenmiştir.

Bundan hareketle , söz konusu programda oyuncuların yakalanamaz topları yakalayayım derken neden sıklıkla duvara tosladıklarını da açıklamaktadır.

Böylece görüyoruz ki sistemin yakalamak ya da hedefle kesişmek için konum , hız ya da ivmeyi ille de açık biçimde temsil etmesi gerekmiyor.

Bu bir fizikçinin ön göreceği bir durum değildir olasılıkla; bunun da ötesinde , iç gözlem yoluyla sahne gerisinden olup bitenler hakkında anlamlı denilebilecek pek az kestirimde bulunabileceğinin altını çizer .

Ryan Braun ve Matt Kemp gibi büyük dış saha oyuncularının , zihinlerinde böyle bir programın işlemekte olduğunda haberleri bile yoktur elbette ; onlar yalnızca programın ve sayesinde kazandıkları paranın tadını çıkarmaya bakarlar.

Sizce "yakalamak" kelimesi yerine "atmak" kelimesini koyarsak,bu konuda da beynimizin kendine özgü bir mantığı olması muhtemel değil mi?